Opvoeding

Opvoeden is voor ouders en andere (beroeps)opvoeders niet altijd gemakkelijk. Opvoeders kunnen bij het wijkteam aankloppen met vragen over de opvoeding. Als jeugdprofessional in een wijkteam geef je advies en hulp bij positief opvoeden, het verminderen van ongewenst gedrag, het negeren van gedrag en het leren onderhandelen met pubers. Ouders zoeken vaak een luisterend oor en praktische informatie en technieken waarmee ze aan de slag kunnen.

  • Analysemodel 'de viervensters'

    ‘De viervensters’ is een analysemodel voor professionals om de situatie in een gezin of rond een kind in kaart te brengen. Met dit model kijk je vanuit vier 'vensters' naar de situatie van een jeugdige of gezin. Het model helpt je om beschikbare informatie te ordenen, te analyseren, te wegen en de volgende stappen te bepalen.
    Lees meer
  • Checklist: Werk jij diversiteitsproof?

    De tool ‘Werk ik diversiteitsproef?’ is een checklist voor professionals om na te denken over hun eigen kennis, houding en vaardigheden bij het werken met kinderen, jongeren en opvoeders met een migratieachtergrond. Hiermee kun je nagaan of jouw persoonlijke opvattingen een positieve of negatieve rol spelen in het werken met burgers met een migratieachtergrond.
    Lees meer
  • Do's en don'ts voor ouders bij het stellen van grenzen

    Deze tool helpt ouders en opvoeders om op effectieve wijze grenzen te stellen aan het gedrag van hun kind. Wanneer ouders op een effectieve manier een grens stellen, heeft dit tevens een preventieve werking doordat het kind leert om te gaan met grenzen. Let op: besteed aandacht aan het belonen van gewenst gedrag voor je aan de slag gaat met deze tool. Het stellen van grenzen werkt alleen in een positief opvoedingsklimaat.
    Lees meer
  • Hand-out prijzen en belonen van gewenst gedrag

    In deze hand-out worden twee verschillende manieren beschreven om gewenst gedrag aan te moedigen: prijzen en belonen. Jeugdprofessionals kunnen deze tool gebruiken bij de begeleiding van kinderen, jongeren en hun opvoeders. Er wordt toegelicht waarom aanmoedigen van gewenst gedrag zo belangrijk is en wat effectieve kenmerken zijn. Tevens worden voorbeelden gegeven van goede manieren om te prijzen en te belonen.
    Lees meer
  • Herkennen gevolgen en signalen KOPP

    Opgroeien met ouders met psychische problemen en/of verslavingsproblemen kan ingrijpende gevolgen hebben. Het is belangrijk om kinderen en gezinnen met een verhoogd risico vroegtijdig op te sporen en gepaste interventies in te zetten. Je kunt deze tool inzetten als je vermoedt of weet dat ouders of opvoeders psychische problemen en/of verslavingsproblemen hebben. Deze werkkaart helpt je gevolgen en signalen te herkennen bij kinderen en jongeren.
    Lees meer
  • Het culturele interview

    Het culturele interview is een hulpmiddel om met kinderen, jongeren en opvoeders het gesprek aan te gaan over hun leefwereld en culturele achtergrond. Door gericht vragen te stellen leer je hun behoeften en wensen kennen. Het afnemen van het interview helpt je cultureel bepaalde opvattingen en gedrag beter te begrijpen waardoor je een duidelijk beeld krijgt van de hulpvraag.
    Lees meer
  • Houding en taken professionals multiprobleemgezinnen

    In deze werkkaarten van de richtlijn Multiprobleemgezinnen zie je welke houding en taken belangrijk zijn voor (vaste) hulpverleners van multiprobleemgezinnen. Deze werkkaarten helpen je inzichtelijk te krijgen wat je taken zijn en maken je bewust van je houding. Daarmee bepaal je waar je krachten liggen en waar je je nog op kunt ontwikkelen, of waar je collega’s bij moet betrekken.
    Lees meer
  • Hulpmiddel: werken met de schaalvraag

    Dit hulpmiddel geeft uitleg over het inzetten van schaalvragen in gesprekken met opvoeders, kinderen of jongeren. Met behulp van schaalvragen maak je opvoeders of jeugdigen bewust van al geboekte vooruitgang en bekijk je wat er nodig is voor een volgende stap richting de gewenste situatie. De opvoeder of jeugdige geeft op een schaal van 0 tot 10 aan met welk cijfer hij de bestaande situatie waardeert. Dit cijfer is het uitgangspunt voor een gesprek.
    Lees meer
  • Instructies geven aan je kind: hand-out voor opvoeders

    Deze tool helpt ouders en opvoeders bij het geven van effectieve instructies aan hun kind. Je stelt samen met de opvoeders een aantal regels op waarvan zij willen dat het kind ze opvolgt. Vervolgens bespreek je met behulp van de hand-out wat belangrijk is bij het geven van een instructie. Opvoeders gaan aan de slag met het geven van instructies en houden hun ervaringen bij in een schema. Ook letten ze op hoe ze hun kind prijzen als het de instructie opvolgt.
    Lees meer
  • OBVL-K: korte vragenlijst opvoedingsbelasting

    De Opvoedingsbelastingvragenlijst-Kort (OBVL-K) is een korte vragenlijst met 10 vragen over stress die ouders en opvoeders kunnen ervaren bij het opvoeden. Met de scores op de OBVL krijg je samen met opvoeders zicht op de ervaren opvoedingsbelasting. Je kunt de OBVL-K gebruiken voor het screenen van opvoedingsbelasting, voor diagnostische doeleinden, of voor het monitoren van effecten van hulp.
    Lees meer
  • OBVL: vragenlijst opvoedingsbelasting ouders en opvoeders

    De Opvoedingsbelastingvragenlijst (OBVL) is een vragenlijst met 34 vragen over stress die ouders en opvoeders kunnen ervaren bij het opvoeden. Met de scores op de OBVL krijg je samen met opvoeders zicht op problemen met opvoeding of ervaren opvoedingsbelasting. Je kunt de OBVL gebruiken voor het screenen van opvoedingsbelasting, voor diagnostische doeleinden, of voor het monitoren van effecten van hulp.
    Lees meer
  • Opvoedinformatie voor ouders op Opvoeden.nl

    Op de website Opvoeden.nl staan tips over allerlei onderwerpen op het gebied van opvoeden, opgroeien en gezondheid. De website is bedoeld voor (aanstaande) ouders van kinderen in alle leeftijdsfasen. Als professional kun je de adviezen op de site ook gebruiken in gesprekken met ouders of voor het toetsen van je eigen kennis.
    Lees meer
  • Stappenplan voor jongeren: morele oordeelsvorming

    Het stappenplan ‘Interculturele morele oordeelsvorming’ bevat 7 stappen waarmee jongeren met een migratieachtergrond zelfstandig en samen met anderen leren na te denken over concrete morele vragen uit het dagelijks leven van (islamitische) jongeren. De jongere leert om vanuit verschillende perspectieven en belangen te kijken en op basis daarvan een beslissing te maken zonder de druk van een groep of emoties.
    Lees meer
  • Stappenplan voor ouders: belonen met de beloningskaart

    Met deze tool leer je ouders en opvoeders om gewenst gedrag van hun kind te belonen. Als jeugdprofessional gebruik je het stappenplan om ouders en opvoeders te leren hoe ze een beloningskaart gebruiken. Dit stappenplan voor het succesvol inzetten van de beloningskaart bestaat uit 12 stappen die de ouder samen met het kind zet.
    Lees meer
  • Stappenplan Weekkaart

    De Weekkaart is een hulpmiddel waarmee je in korte tijd informatie verzamelt over het dagelijks leven van een opvoeder of jeugdige. Je begint met de dag van gisteren en bespreekt van ’s ochtends tot ’s avonds het verloop van de dag. Tijdens het doornemen van de dag vraag je door op relevante zaken zoals de mate van inspanning, tevredenheid en contact met anderen.
    Lees meer
  • Thuis aan de slag: tips effectieve huiswerkopdrachten

    Deze tool helpt je om ouders, opvoeders, kinderen of jongeren thuis te laten werken aan opdrachten die onderdeel uitmaken van de hulpverlening. Een huiswerkopdracht zet je in om een ouder, jongere of kind te stimuleren om dat wat hij heeft geoefend of bedacht toe te passen in zijn dagelijks leven. De tool bestaat uit aandachtspunten voor een huiswerkopdracht en een stappenplan voor het uitzetten en nabespreken van de opdracht met de ouder, jongere of kind.
    Lees meer
  • Tips voor intercultureel communiceren

    Een gesprek voeren met kinderen, jongeren en opvoeders met een migratieachtergrond kan een uitdaging zijn. Vooral als je gesprekspartner geen of gebrekkig Nederlands spreekt. Een goede voorbereiding kan je helpen een goed gesprek te voeren. Je houding, taalgebruik en non-verbale communicatie spelen hierin een belangrijke rol. In deze tool vind je tips voor interculturele communicatie.
    Lees meer
  • Tipsheets mediaopvoeding

    Veel opvoeders hebben vragen over kinderen en media. Deze tipsheets uit de Toolbox ‘Media? Gewoon opvoeden!’ bieden professionals houvast bij het beantwoorden van vragen over mediaopvoeding en het gebruik van media. Er zijn tipsheets met tips en adviezen voor kinderen in elke leeftijdscategorie.
    Lees meer
  • VGFO: vragenlijst gezinsfunctioneren volgens opvoeders

    De Vragenlijst Gezinsfunctioneren volgens Ouders (VGFO) is een vragenlijst met 28 vragen over het functioneren van het gezin en de gezinsleden vanuit het perspectief van de ouders of opvoeders. Je kunt de VGFO gebruiken voor het screenen van het gezinsfunctioneren, voor diagnostische doeleinden, of voor het monitoren van effecten van hulp.
    Lees meer
  • VSOG: vragenlijst opvoedgedrag ouders en opvoeders

    De Verkorte Schaal voor Ouderlijk Gedrag (VSOG) is een vragenlijst met 25 vragen die gaan over de manier waarop ouders en opvoeders opvoeden. De vragen gaan in op onderwerpen als belonen, straffen, het aanleren van regels en positieve betrokkenheid van ouders. Je kunt de VSOG gebruiken voor het screenen van opvoedgedrag, voor diagnostische doeleinden, of voor het monitoren van effecten van hulp.
    Lees meer
  • Werkplan en Concrete Aanzet tot Bewegen (CAB)

    Een werkplan is een hulpmiddel voor het gestructureerd en planmatig werken aan gedragsverandering in de gezinshulpverlening en bij individuele hulp aan jongeren en kinderen. Een werkplan gebruik je voor het vastleggen en evalueren van doelen, werkpunten en concrete afspraken. Aan werkplannen kun je een ‘Concrete Aanzet tot Bewegen’ (CAB) koppelen. Dit zijn concrete en meetbare werkafspraken die gezinsleden met elkaar en met jou maken, bedoeld om stapsgewijs te werken aan hun doelen.
    Lees meer